انه مع عبوديته غنى يضرب فى المال يملكه من لا يستاهله . تخليد ( taxlid ) م . ع . هميشه داشتن يق خلده الله : پاينده دارد او را خداى . و خلد بالمكان و اليه : مقيم گرديد در جاى . تخليص ( taxlis ) م . ع . ويژه و بىآميغ كردن چيزى را . و رهانيدن . و گداختهء زر و جز آن دادن . و خلاصه گرفتن . تخليط ( taxlit ) م . ع . آميختن چيزى را . و خلط فى الامر : بعض كار را با بعض آن آميخت و فساد افگند در آن . تخليع ( taxli ' ) ا . ع . رفتار مرد مخلع الاليتين يعنى آنكه هر دو سرينش از هم جدا بود . و نوعى از تصرفات عروض . تخليف ( taxlif ) م . ع . خليفه گردانيدن كسى را بجاى خود . و سپس انداختن كسى را . و خلف بناقته : بست سر يك پستان ماده شتر خود را . و خلفوا اثقالهم : گذاشتند پس پشت بارهاى خود را . تخليق ( taxliq ) م . ع . خلقه تخليقا : طلا كرد آن را ببوى خوش و زعفران و تمام خلقت گردانيد آن را . و خلق القدح : هموار و برابر كرد تير را . و خلق العود : برابر كرد چوب را . تخليل ( taxlil ) م . ع . خلال كردن دندان . و سركه ساختن . و خللل العصير : سركه گرديد عصير . و خلل الخمر : سركه گردانيد مى را ( لازم و متعدى است ) . و خلل فلان فى دعاءه اى خص . و خلل البسر : غورهء خرما را در آفتاب نهاده و سركه بر آن پاشيده در خم كرد . و خلل اصابعه : انگشتان در ميان يكديگر بر آورد بوقت وضو تا آب در آن رسد . و خلل لخيته : انگشتان در ميان محاسن كرد براى رسانيدن آب . و خلل الكساء : دو كنارهء گليم را بميل چوبين يا آهنين بر بدن خود بهم دوخت تا از باد نپرد . و نيز تخليل : ترش و تباه شدن مى و جز آن از هر شربتى . تخليم ( taxlim ) م . ع . برگزيدن چيزى را يق خلمه تخليما . تخليه ( taxlie ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خالى و تهى . و تخليه شدن : خالى شدن . و تخليه كردن : خالى كردن . و تخليهء شكم : كار كردن شكم و خالى شدن و تهى گشتن آن . تخم ( taxm ) م . ع . تخم تخما ( از باب ضرب و سمع ) : تخمه زده گرديد . تخم ( taxm ) و ( toxm ) ا . ع . نشان و حد فاصل ميان دو زمين . تخم ( toxom ) ع . ج . تخوم ( taxum ) . تخم ( toxam ) ع . ج . تخمه ( toxamat ) . تخم ( toxm ) ا . پ . دانه و بزر هر چيز . و بذر و بيضهء آدمى و ساير حيوانات . و بيضهء ماكيان و ساير پرنده‌ها . و آب پشت و منى . و اصل و نسبت و نژاد . و بيمارى هيضه كه اين ايام باسم و با شهرت دارد . و تخم جاروب : داروئى . و تخم جهود : كنايه از پراكنده و پريشان . و تخم خلال و تخم خليل : داروئى كه برومى آطريلال و بتازى رجل الغراب گويند . و تخم كتان : بزرك . و تخم ماهى : اشپل ماهى . و تخم مرغ : استينه . تخم نهادن : بيضه نهادن . تخم ( toxam ) ا . پ . پارچه‌اى كه نثارچيان بر سر چوب بندند و بدان از هوا نثار ربايند . تخمات ( toxam t ) ع . ج . تخمه ( toxamat ) و ( toxmat ) . تخمار ( toxm r ) ا . پ . تيرى كه بجاى پيكان گرهى داشته باشد . تخماق ( toxm q ) ا . پ . - مأخوذ از تركى - ميخ‌كوب و كرتك . تخم‌بازى ( toxm - b zi ) ا . پ . قسمى بازى كودكان كه با تخم ماكيان بازى مىكنند . تخم بد ( toxm - bad ) ص . پ . بد اصل و پست‌نژاد . تخم بنگ ( toxm - bang ) ا پ . بذر البنج . تخمه ( toxamat ) و ( toxmat ) ا . ع . ناگوارد و باصطلاح طب فساد غذا در معده و عدم تحليل و هضم آن با بروز بعضى عوارض مخصوص . ج : تخم ( toxam ) و تخمات ( toxam t ) . تخمدان ( toxm - d n ) ا . پ . زمينى كه در آن تخم گياه‌ها و درختان را مىكارند و يا شاخه‌هاى درخت را فرو مىبرند و پس از چندى بجاى ديگر نقل كرده غرس مىكنند و باصطلاح تشريح آلتى در دو طرف زهدان حيوانات پستاندار كه توليد تخم در آن مىگردد و بتازى مبيضه گويند . تخمر ( taxammor ) م . ع . تخمرت المراة : معجر پوشيد آن زن . تخم ريز ( toxm - reyz ) ا و ص . پ . زراعت‌كننده . و محل زراعت . و خاگينه و قيمه‌اى كه در وقت بريان كردن تخم‌مرغ بر آن ريزند و بر هم زنند تا همه يكى شود و با نان خورند و نيز سنبوسه از آن سازند . تخم‌ريزى ( toxm - reyzi ) ا . پ . تخم‌افشانى . تخمط ( taxammot ) م . ع . تكبر كردن . و خشم گرفتن . و تخمط الفحل : بانك كرد فحل . و تخمط البحر : موج زد دريا .